Voorgeschiedenis
Etten
Den Haag
Drente
Brussel
Nuenen
Antwerpen
Parijs
Arles
St. Rémy
Auvers-sur-Oise
Gallery
Bibliografie
Over deze site
Links

Nuenen (1883-1886)

In december gaat hij naar zijn ouders in Nuenen bij Eindhoven. Zijn vader is daar inmiddels dominee. Dit is het begin van de belangrijkste periode van zijn Hollandse tijd. Hier maakt hij schitterende tekeningen en schilderijen van landschappen, boerderijen en vooral boeren, boerinnen en wevers. In tegenstelling tot zijn werk in Etten weet hij nu veel sterker de actie van zijn figuren te typeren. Beschouwt zichzelf in de eerste plaats als een schilder van het boerenleven.

Brief 351, januari 1884
... Ik voor mij vind het dikwijls plezieriger onder de mensen die het woord in kwestie niet eens kennen, bv de boeren, de wevers, etc. dan in de beschaafde wereld. Dat is voor mij gelukkig. Zo bv. heb ik nu terwijl ik hier ben, mij verdiept in de wevers ...

Afbeelding: foto van de pastorie te Nuenen

Afbeelding:: schilderij van de pastorie te Nuenen

In maart sterft vader Van Gogh. Aals hoogtepunt van zijn werk in die periode schildert hij de 'Aardappel eters' (april-mei 1885), waarvan drie versies bestaan.

Brief 404, april 1885
... Ik heb nl. wel terdeeg erop willen werken, men de gedachte krijge dat die luidjes, die bij hun lampje hun aardappels eten met die handen, die zij in de schotel steken, zelf de aarde hebben omgespit en het spreekt dus van handenarbeid en van dat zij hun eten zo eerlijk verdiend hebben.
Ik heb gewild dat het doet denken aan een gans andere manier van leven dan die van ons, beschaafde mensen. Ik zou dan ook volstrekt niet begeren, iedereen 't zomaar mooi of goed vond. Ik heb de hele winter lang de draden van dit weefsle in handen gehad, en het definitieve patroon gezocht, en indien nu het een weefsel zij dat een ruw en grof aspect heeft, zo zijn niettemin de draden met zorg en volgens zekere regels gekozen. En het zou wel kunnen blijken, dat het een echt boerenschilderij is. Ik weet dat het dit is. Maar wie liever de boeren zoet sappig ziet, ga zijn gang. Ik voor mij ben er van doordrongen dat het op de duur beter resultaten geeft ze in ruwheid te schilderen, dan conventionele liefheid erin te brengen ...

Hij gebruikt bewust zeer donkere aardkleuren (bruin, groen) en weigert in te gaan op de verzoeken van zijn broer Theo uit Parijs om zich te verdiepen in het werk van de impressionisten, die een veel lichter palet hebben. Er ontstaan spanningen met zijn omgeving, o.a. door zijn liefde voor Margot Begemann, Omdat hij zijn mogelijkheden en bekwaamheid als schilder wil vergroten, vertrekt hij naar Antwerpen.